YKS'ye hazırlanan her öğrencinin deneme sonrası ilk baktığı şey netleridir. Ancak netlerin puana nasıl dönüştüğünü, hangi testin hangi puan türünü etkilediğini ve diploma notunun ne kadar katkı sağladığını bilmeden doğru bir strateji kurmak zordur. Bu yazıda YKS puanlama sisteminin temel mantığını sade bir dille açıklıyoruz.
TYT ve AYT'nin Yapısı
TYT (Temel Yeterlilik Testi): 120 soru — Türkçe (40), Sosyal Bilimler (20), Temel Matematik (40), Fen Bilimleri (20).
AYT (Alan Yeterlilik Testleri): Türk Dili ve Edebiyatı-Sosyal Bilimler-1 (40), Sosyal Bilimler-2 (40), Matematik (40), Fen Bilimleri (40). Öğrenci yalnızca hedeflediği puan türüne ait testleri çözer.
İki sınavın farkını ayrıntılı olarak TYT ve AYT farkı nedir yazımızda anlattık.
Net Nasıl Hesaplanır?
YKS'de dört yanlış cevap bir doğru cevabı götürür:
Net = Doğru sayısı − (Yanlış sayısı ÷ 4)
Örneğin TYT Matematik'te 28 doğru ve 8 yanlış yapan öğrencinin neti 28 − 2 = 26 olur. Boş sorular neti etkilemez.
İpucu: İki seçeneğe kadar indirdiğiniz bir soruyu işaretlemek, uzun vadede genellikle net kazandırır. Hiç fikriniz olmayan soruda ise boş bırakmak daha güvenlidir.
Puan Türleri
- TYT puanı: Yalnızca TYT netleriyle hesaplanır, ön lisans tercihlerinde kullanılır
- SAY: TYT + AYT Matematik ve Fen
- EA: TYT + AYT Matematik ve Edebiyat-Sosyal-1
- SÖZ: TYT + AYT Edebiyat-Sosyal-1 ve Sosyal-2
- DİL: TYT + YDT
Lisans puan türlerinde TYT'nin de belirli bir ağırlığı vardır. Bu yüzden AYT'ye yoğunlaşırken TYT'yi ihmal etmek ciddi puan kaybına yol açar.
OBP (Ortaöğretim Başarı Puanı) Katkısı
Diploma notunuz 5 ile çarpılarak OBP'ye dönüştürülür ve belirli bir katsayıyla yerleştirme puanına eklenir. Örneğin diploma notu 85 olan bir öğrencinin OBP'si 425'tir. Bir önceki yıl bir programa yerleşen adaylarda bu katkı azalabilir. Güncel katsayılar için her yıl ÖSYM kılavuzunu inceleyin.
Puan Neden Yıldan Yıla Değişir?
Ham netler, testlerin Türkiye genelindeki ortalama ve standart sapmasına göre standart puana dönüştürülür. Sınav zorlaştığında aynı net daha yüksek bir puana karşılık gelebilir. Bu nedenle tercih yaparken puandan çok başarı sırasına bakılmalıdır; detaylar YKS tercih rehberi yazımızda.
Deneme Netlerini Doğru Okumak
- Her denemede ders bazında doğru, yanlış ve boş sayısını kaydedin.
- Yanlışları "bilgi eksiği", "dikkat hatası" ve "süre yetmedi" olarak sınıflandırın.
- Son 5 denemenin ortalamasını hedef netinizle karşılaştırın.
- Net artışını tek seferlik değil, istikrarlı bir eğilim olarak takip edin.
Deneme analizinin tüm adımlarını YKS deneme analizi yazımızda bulabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
YKS'de kaç yanlış bir doğruyu götürür?
TYT, AYT ve YDT'de dört yanlış cevap bir doğru cevabı götürür. Net = Doğru − (Yanlış ÷ 4).
Diploma notu puana ne kadar etki eder?
Diploma notu 5 ile çarpılarak OBP'ye dönüştürülür ve belirli bir katsayıyla yerleştirme puanına eklenir. Güncel katsayılar ÖSYM kılavuzunda yer alır.
Sayısal öğrencisi TYT sosyal ve Türkçe'yi önemsemeli mi?
Kesinlikle. Lisans puan türlerinde TYT'nin de ağırlığı vardır; TYT'de kaybedilen netler sayısal puanı da düşürür.
Hedef Nete Göre Program
Minör & Majör'de her öğrencinin hedef bölümüne göre gereken netler hesaplanır ve haftalık program bu hedefe göre kurgulanır. Haftalık denemelerle ilerleme ölçülür, eksik konular bireysel takiple kapatılır.



